Trong những ngày Tết, bữa ăn gia đình thường có nhiều bánh chưng, xôi, giò chả, thịt mỡ. Việc ăn uống nhiều đồ nếp, nhiều đạm và thay đổi sinh hoạt khiến không ít người xuất hiện tình trạng đầy bụng, chướng hơi, ăn không ngon miệng. Theo y học cổ truyền, các biểu hiện này liên quan chặt chẽ đến chức năng của tỳ vị khi phải làm việc quá tải trong điều kiện ăn uống và nghỉ ngơi không điều độ.

Thực trạng và các dấu hiệu thường gặp

Người bị đầy bụng, khó tiêu sau khi ăn đồ nếp thường có cảm giác:

  • Bụng trướng, nặng sau bữa ăn
  • Ợ hơi, nhanh no dù ăn không nhiều
  • Ăn kém, cảm giác ì ạch, mệt mỏi
  • Có thể kèm buồn ngủ, đi ngoài phân nát hoặc táo nhẹ

Tình trạng này thường rõ hơn vào buổi chiều tối, khi trời lạnh hoặc sau nhiều ngày ăn uống thất thường, ít vận động.

Nguyên nhân theo y học cổ truyền

Theo Đông y, tỳ vị giữ vai trò chủ yếu trong tiêu hóa, vận hóa và hấp thu thức ăn. Khi ăn nhiều đồ nếp, đồ béo, ăn không đúng giờ hoặc ăn quá nhanh, chức năng của tỳ vị bị ảnh hưởng, thức ăn dễ bị ứ trệ trong dạ dày – ruột, sinh ra đầy trướng và khó tiêu.

Bên cạnh đó, việc ăn nhiều trong thời gian ngắn khiến khí trong ổ bụng vận hành không thông suốt. Khí trệ kéo dài sẽ gây cảm giác tức nặng, khó chịu, đặc biệt ở những người ít vận động sau bữa ăn.

Thời tiết cuối năm thường lạnh và ẩm. Việc sử dụng đồ ăn nguội, nước lạnh hoặc để bụng nhiễm lạnh có thể làm hàn thấp xâm nhập vào tỳ vị, khiến quá trình tiêu hóa chậm lại, dễ gây bụng nặng, ăn uống kém và rối loạn đại tiện.

Huyệt đạo và phương pháp xoa bóp hỗ trợ tiêu hóa

Trong y học cổ truyền, xoa bóp vùng bụng là phương pháp hỗ trợ giúp thúc đẩy lưu thông khí huyết, hỗ trợ tỳ vị hoạt động tốt hơn. Phương pháp này phù hợp với các trường hợp đầy bụng, khó tiêu mức độ nhẹ.

Khi thực hiện, người bệnh nên nằm ngửa hoặc ngồi tựa lưng, thả lỏng cơ thể, thao tác nhẹ nhàng, không dùng lực mạnh.

Bước 1: Làm ấm vùng bụng

Dùng lòng bàn tay đặt lên vùng rốn, xoa theo vòng tròn cùng chiều kim đồng hồ. Vòng xoa mở dần ra quanh bụng. Thực hiện trong khoảng 1–2 phút để làm ấm vùng bụng và giúp khí huyết lưu thông.

Bước 2: Xoa theo trục dọc giữa bụng

Sau khi bụng đã ấm, dùng lòng bàn tay hoặc đầu các ngón tay xoa nhẹ từ trên rốn xuống dưới rốn theo đường giữa bụng. Động tác này giúp thức ăn và khí trong ổ bụng vận hành thuận chiều hơn.

Bước 3: Xoa hai bên rốn

Dùng đầu ngón tay xoa tròn nhẹ nhàng vùng hai bên rốn, tương ứng vị trí huyệt Thiên khu. Thực hiện lần lượt từng bên, mỗi bên khoảng 1 phút, chú ý cảm giác dễ chịu, không để đau tức.

Bước 4: Day ấn một số huyệt hỗ trợ

Có thể kết hợp day ấn huyệt Trung quảnTúc tam lý. Với mỗi huyệt, dùng đầu ngón tay ấn giữ vài giây rồi day tròn chậm rãi trong khoảng 1 phút. Cảm giác tức nhẹ, lan tỏa là phù hợp.

Toàn bộ quá trình xoa bóp thường kéo dài khoảng 5 phút. Sau khi thực hiện, người bệnh nên nghỉ ngơi, tránh ăn thêm ngay và hạn chế nằm sấp để tỳ vị có thời gian điều chỉnh.

Lưu ý khi áp dụng

Xoa bóp chỉ có tác dụng hỗ trợ giảm cảm giác đầy bụng, khó tiêu trong các trường hợp nhẹ. Hiệu quả phụ thuộc vào cơ địa và tình trạng cụ thể của từng người.
Nếu các triệu chứng kéo dài, tái diễn nhiều lần hoặc kèm theo đau bụng nhiều, buồn nôn, sốt, người bệnh cần đi khám để được chẩn đoán và xử trí phù hợp, không nên tự điều trị kéo dài tại nhà.

Đầy bụng, khó tiêu trong và sau Tết là tình trạng thường gặp khi chế độ ăn uống và sinh hoạt thay đổi. Việc điều chỉnh ăn uống hợp lý, tăng vận động nhẹ và theo dõi phản ứng của cơ thể là rất cần thiết. Khi các biểu hiện khó chịu kéo dài hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt, người bệnh nên chủ động thăm khám để được tư vấn chuyên môn.

Người bệnh có thể liên hệ Bệnh viện Châm cứu Trung ương để được hướng dẫn lịch khám, tư vấn điều trị và chăm sóc sức khỏe tiêu hóa một cách an toàn, phù hợp.

—-

BỆNH VIỆN CHÂM CỨU TRUNG ƯƠNG - TINH HOA Y THUẬT

📍Số 49, Phố Thái Thịnh, Phường Đống Đa, Thành phố Hà Nội

🌍Website: Benhvienchamcuu.com

☎️Đặt lịch khám: 0243 562 4156

📞Hotline: 0969231616

 

 

.